​ORTAK TÜRK YAZISI VE MEDENİYET İNŞASI:

​ORTAK TÜRK YAZISI VE MEDENİYET İNŞASI: ​Harf Devrimi, Dil Politikaları ve Kültürel Birlik Üzerine Stratejik Bir Analiz ​Bu çalışma,  1928 Harf Devrimi’ni teknik bir değişikliğin ötesinde, Türk modernleşmesinin ve Türk dünyasıyla jeokültürel entegrasyonun stratejik bir adımı olarak ele almaktadır. Makalede, "bir gecede cahil kaldık" şeklindeki popülist söylem, dönemin demografik ve sosyolojik verileri ışığında çürütülmektedir. Temel tez; alfabenin bir dinî sembol değil, bir medeniyet aracı olduğu ve Türk dünyasında ortak bir yazı birliğinin sağlanmasının tarihsel bir zorunluluk olduğudur. ​Anahtar Kelimeler:  Harf Devrimi, Ortak Türk Alfabesi,  Dil Politikası, Medeniyet İnşası,  ​1.  ALFABE, HAFIZA VE STRATEJİ ​Yazı sistemi, bir cemiyetin hafıza kayıt cihazıdır. Ancak bu cihazın güncellenmesi, geçmişin silinmesi değil, geleceğin daha net kaydedilmesi amacını taşır. 1928 Harf Devrimi, Türkiye Cumhuriyeti’nin "ulus-devlet" inşa sürecinde kitleleri yönetime ve bilgiye ortak etme projesidir. Güncel tartışmalarda bu reformun sıklıkla "kültürel kopuş" parantezine hapsedilmesi, meselenin stratejik boyutunu ihmal etmektedir. Bu çalışma, alfabeyi bir nostalji nesnesi olmaktan çıkarıp, bir medeniyet stratejisi olarak konumlandırır. ​2. METODOLOJİ VE LİTERATÜR TARAMASI ​Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden "tarihsel doküman analizi" tekniğini esas alır. Literatürde Geoffrey Lewis’in "Trajik Başarı" nitelemesi ile Muharrem Ergin’in fonetik yaklaşımları karşılaştırılmıştır. Metodolojik çatı; ideolojik ön kabullerden arındırılmış, somut istatistikî veriye (TÜİK 1927) dayalı bir tarih okumasıdır. ​3. "BİR GECEDE CAHİL KALDIK" TEZİNİN SOSYOLOJİK İFLASI ​Tarihsel revizyonizm, 1928 öncesini bir "okuryazarlık cenneti" gibi sunsa da gerçekler farklıdır: ​İstatistikî Gerçek:  1927 verilerine göre toplumun %90’ından fazlası zaten okuma-yazma bilmemekteydi. Mevcut olmayan bir okuryazarlığın "bir gecede" kaybedilmesi mantıksal bir safsatadır. ​Elitizm vs. Kamusallık: Osmanlı Türkçesi, saray çevresinde kalmış bir sanat diliydi; halkın dili ile arasındaki uçurum bilginin demokratikleşmesini engellemekteydi. ​Sonuç: Harf Devrimi bir cehalet nedeni değil, asırlık bir eğitim krizine verilmiş rasyonel bir yanıttır. ​4. DİL VE DİN İLİŞKİSİ:  TEOLOJİK DEĞİL, TEKNİK BİR ARAŞTIRMA ​Alfabeyi kutsallaştırmak, İslam medeniyetinin evrenselliğiyle çelişir. ​Evrensellik İlkesi: Kur’an dili Arapçadır, ancak yazı sistemi toplumların fonetik yapısına göre değişebilir. Boşnakların Arebica’sı veya Endonezya’nın Latin kökenli sistemleri bunun kanıtıdır. ​Fonetik Uyum:  Türkçenin zengin ünlü yapısı, Arap alfabesinin sessiz harf odaklı yapısına sığmamaktaydı. 1928 reformu, bu dilsel tıkanıklığı aşmıştır. ​5. SEMBOLİK MANİPÜLASYONLARIN ELEŞTİRİSİ ​Erken Cumhuriyet dönemindeki Güneş Dil Teorisi gibi arayışlar, yeni devletin "özgüven" inşası çabalarıdır. Bugün bu teorileri bilimsel gerçekmiş gibi savunmak ne kadar yanlışsa, bu geçici arayışlar üzerinden tüm devrimi mahkûm etmek de o kadar gayribilimseldir. Entelektüel dürüstlük, sembollerin (fes, alfabe vb.) siyasetinden arınmayı gerektirir. ​6. STRATEJİK HEDEF: ORTAK TÜRK YAZI BİRLİĞİ ​Bugün dil politikamızın en zayıf karnı, Türkiye sınırlarına hapsolmuş olmasıdır. ​Jeopolitik Dil:  Türk dünyasının Sovyet sonrası dönemde Latin temelli alfabelere yönelmesi tarihsel bir fırsattır. ​Kültürel Köprü:  Ortak bir Latin alfabesi standardı (34 harfli model), Bakü’den Astana’ya kadar sözlüğe ihtiyaç duyulmadan anlaşılmayı sağlayacaktır. ​Bilim Dili:  Türkçe, küresel bilgi pazarında ancak "Ortak Yazı Birliği" ile rekabet edebilir. ​7. SONUÇ:  KENDİ AKLINI KULLANMAK ​Harf Devrimi tartışmaları bir "taraf olma" yarışı değil, bir "anlama" çabası olmalıdır. ​Geçmişle Barışmak: Osmanlı mirası reddedilmemeli; ancak bu mirasın kitlelere ulaştırılamadığı gerçeğiyle yüzleşilmelidir. ​Geleceği Kurmak: Alfabe tartışmasını sığ kutuplaşmalara hapsetmek, Türk dünyasının entegrasyonuna ihanettir. ​Çağrı:  Türk aydını, sloganların konforundan çıkıp verinin ve stratejinin sert zemininde durmalıdır. Medeniyet, ağlayarak değil, akıl yürüterek inşa edilir. ​KAYNAKÇA : ​Akyüz, Yahya. Türk Eğitim Tarihi. Ankara: Pegem Akademi, 2019. ​Ergin, Muharrem. Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları, 1985. ​Lewis, Geoffrey. Modern Türkiye’de Dil Reformu: Trajik Bir Başarı. Çev. Mehmet Fatih Uslu. İstanbul: Alfa Yayınları, 2013. ​Ortaylı, İlber. İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2008. ​TÜİK. 1927 Genel Nüfus Sayımı Sonuçları. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Yayınları, 1929. ​Zülfikar, Hamza. Cumhuriyet Döneminde Türk Dili. Ankara: TDK Yayınları, 2002. ​[RY ÷ 25 Şubat 2026 - Isparta]