SON DAKİKA ABD'nin Maduro Operasyonu'nun kilit noktası ortaya çıktı! 'Savaş rotası'

GÜNLÜK RUTİNLERİNDEN HAREKETLERİNE KADAR ANALİZ Dünya basını, ABD'nin Maduro operasyonunun 'kilit noktalarını' yazdı. The Washington Post'tan edinilen bilgilere göre ABD Genelkurmay Başkanı, operasyonun aylar süren istihbarat çalışmaları sonucu gerçekleştirildiğini, Maduro’nun hareketlerinin ve günlük rutinlerinin detaylı şekilde takip edildiğini söyledi. ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nın (CIA) da operasyon sürecinde istihbarat desteği sağladığı ifade edild CNN: SİBER OPERASYONLARLA DESTEKLENDİ CNN International'den edinilen bilgilere göre ABD Genelkurmay Başkanı, "Mutlak Kararlılık" adı verilen operasyonun 150’den fazla hava aracı ve çok sayıda askeri ve istihbarat unsurunun katılımıyla yürütüldüğünü belirtti. ABD uçaklarının Venezuela’daki hava savunma sistemlerini hedef aldığı, siber operasyonlarla da sahadaki birliklere destek sağlandığı ifade edildi. Habere göre Trump, operasyonu 'Televizyon izler' gibi seyretti. DAILY MAIL: AMERİKA SAVAŞ YOLUNDA Daily Mail gazetesi, Donald Trump tarafından paylaşılan, ABD özel kuvvetleri tarafından tutuklanan ve gözleri bağlı, kelepçeli Maduro'nun fotoğrafıyla birlikte manşetini "Amerika savaş yolunda" şeklinde attı. FİNANCİAL TİMES: EN BÜYÜK JEOPOLİTİK KIRILMALARDAN Financial Times'a göre ABD güçlerinin Maduro'yu yakalayıp Venezuela'dan çıkarması, Latin Amerika'nın son yıllardaki en önemli jeopolitik kırılmalarından biri olarak değerlendiriliyor. PETROL DEVLETLERİNE İLK ŞART! ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Venezuela'da yıllar önce el konulan varlıkları için tazminat bekleyen ABD'li petrol şirketlerine, ülkeye yeniden girip petrol sektörüne büyük yatırımlar yapmaları şartıyla destek sunmaya hazırlandığı iddia edildi. ABD’NİN SON 11 AYDA ASKERİ MÜDAHALELERİ ABD, son 11 ayda İran, Yemen, Irak, Suriye, Nijerya, Somali, Karayipler, Pasifik ve Venezuela’da hava, deniz ve özel kuvvet operasyonları gerçekleştirdi.  Müdahaleler nükleer tesisler, silahlı gruplar, petrol taşımacılığı ve uyuşturucu kaçakçılığı gerekçeleriyle savunulurken, sivil kayıplar, egemenlik ihlali ve uluslararası hukuk tartışmalarını da beraberinde getirdi. SON MÜDAHALE VENEZUELA'DA YAPILDI En dikkat çekici hamle Venezuela’da yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, Nicolás Maduro’nun yakalanarak ülke dışına çıkarıldığını ve geçici olarak ülkenin kontrolünün ABD’de olacağını açıkladı. Bu adım küresel tepkilere, bölgesel gerilime ve "ABD’nin müdahaleci politikalarının yeniden hız kazandığı" yorumlarına yol açtı. AVRUPA'DAN ASYA'YA TEPKİLER TÜRKİYE Türkiye, Venezuela’daki gelişmeleri yakından takip ettiğini duyurdu. Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Türkiye’nin Venezuela’nın istikrarına ve halkının huzur ile esenliğine önem verdiği vurgulandı. ÇİN Çin, ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’ya yönelik askeri operasyonunu sert bir dille kınadı. Çin yetkilileri, "ABD’nin egemen bir ülkeye ve devlet başkanına güç kullanmasından derin şok içindeyiz ve bunu güçlü şekilde kınıyoruz. Maduro'yu derhal bırakın" ifadelerini kullandı. FRANSA Fransa, Maduro’nun yakalanmasına yol açan operasyonun uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtti. İNGİLTERE İngiltere Başbakanı Keir Starmer, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD'nin Venezuela'ya yönelik askeri harekatı hakkında konuştu. Starmer, Londra yönetiminin bu süreçteki konumuna dair net bir çizgi çekerek, "Şunu söyleyebilirim ki İngiltere bu operasyona hiçbir şekilde dahil olmadı" ifadelerini kullandı. UKRAYNA Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ise sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Ukrayna, uluslararası diktatörlükten, baskıdan ve insan hakları ihlallerinden uzak, özgürce yaşama hakkını tutarlı bir şekilde savunmuştur. Maduro rejimi, bu prensiplerin tamamını her bakımdan ihlal etmiştir. Ukrayna, hileli seçimler ve protestoculara yönelik şiddetin ardından dünyanın farklı bölgelerindeki onlarca ülkeyle Maduro'nun meşruiyetini tanımamıştır. Venezuela halkı, normal bir yaşam, güvenlik, refah ve insan onuruna sahip olma fırsatını hak etmektedir. Uluslararası hukuk prensipleri doğrultusunda demokrasiye, insan haklarına ve Venezuelalıların menfaatlerine öncelik veren gelişmelerden yanayız" dedi. İTALYA İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise gelişmeleri ve ülkedeki İtalyan vatandaşların durumunu yakından takip ettiklerini vurgulayarak, Başbakan Giorgia Meloni'nin durum hakkında sürekli olarak bilgilendirildiğini söyledi. 'SÜRECİ RUBİO YÖNETECEK' Bloomberg'den edinilen bilgilere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD yönetimi adına Venezuela sürecini yürütecek. YARIN HAKİM KARŞISINA ÇIKACAK CNN International, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'in pazartesi günü ABD'de mahkemeye çıkacağını bildirdi. Maduro, ABD'nin Brooklyn kentindeki Metropolitan Gözaltı Merkezi'nde tutuluyor. Venezuela lideri, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılanacak. YAKALANDIKTAN SONRA İLK SÖZLERİ Beyaz Saray’ın resmi hızlı yanıt hesabı Rapid Response 47, devrik Venezuelalı lider Nicolas Maduro’nun polis eşliğinde yürüdüğü anlara ait olduğu belirtilen bir videoyu paylaştı. Videoda kullanılan ifadeler ve görseller dikkat çekti. Görüntülerde Maduro’nun siyah kapüşonlu bir sweatshirt giydiği, yürüdüğü koridorun ise üzerinde "DEA NYD" yazılı mavi bir halıyla kaplı olduğu dikkat çekiyor. "ŞÜPHELİ YÜRÜDÜ" VİDEOSU GÜNDEM OLDU Paylaşılan videonun üzerine İngilizce olarak "Suspect walked" (Şüpheli yürüdü) ifadesi eklendi. Görüntülerin, Maduro’nun Manhattan’daki Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi ofisinde (DEA) işlem gördüğü anlara ait olduğu belirtildi.Bu kapsamda Maduro’nun parmak izinin alındığı bilgisine yer verildi. Videonun kısa bir bölümünde Maduro’nun çevresindekilere dönerek "Yeni yılınız kutlu olsun" dediği anlar da yer aldı. GEÇİCİ DEVLET BAŞKANI BELLİ OLDU Venezuela Yüksek Adalet Mahkemesi (TSJ), Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD operasyonunda alıkonulmasının ardından Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez'in ülkenin geçici Devlet Başkanı olarak görevi üstlenmesine karar verdi. El Nacional internet sitesinin haberine göre, TSJ tarafından yapılan açıklamada, Rodriguez'in, idari sürekliliği ve ulusun bütüncül savunmasını güvence altına almak amacıyla Venezuela Devlet Başkanlığı makamına ait tüm yetki, görev ve sorumlulukları geçici olarak üstleneceği bildirildi. Açıklamada ayrıca, Maduro'nun "iradesi dışında oluşan yokluğu" nedeniyle devletin sürekliliğinin, hükümetin idaresinin ve egemenliğin savunulmasının hangi hukuki çerçevede yürütüleceğinin belirlenmesi için mahkemenin konuyu müzakere edeceği ifade edildi. 'TEK BAŞKAN VAR O DA MADURO!' Venezuela Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez, Venezuela Savunma Konseyi olağanüstü toplantısında konuştu. ABD'nin Nicolas Maduro'yu derhal serbest bırakmasını isteyen Rodriguez, ülkesinde sükunetin sağlanması ve ulusun savunulması çağrısında bulundu. Rodriguez, Maduro'nun ‘ulusun tek başkanı’ olduğunu belirterek, “Venezuela, hiçbir ülkenin kolonisi olmayacak” ifadesini kullandı. ABD yönetiminin tarih ve adalet önünde cezalandırılacağını söyleyen Rodriguez, “Venezuela'ya yapılanlar, uluslararası hukuku ihlal eden bir vahşettir” diye konuştu. OPERASYONU ‘DELTA FORCE’ YAPTI Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi ABD ordusunun seçkin özel kuvvetler birimi "Delta Force" tarafından yakalandı. Delta Force birimi, 2019’da terör örgütü DAEŞ lideri Ebu Bekir el-Bağdadi’nin öldürüldüğü operasyondan da sorumluydu. CNN’e konuşan Trump’ın operasyonla ilgili karara birkaç gün önce yeşil ışık yaktığını savunarak, Maduro’nun yerinin CIA tarafından tespit edildiğini ifade etti. CIA’in Venezuela hükümeti içinden bilgi aldığı öne sürülüyor. Trump’ın 19 Kasım’da CIA’e, Venezuela’ya gizli askeri operasyon düzenleme yetkisine onay verdiği ileri sürülmüştü. 150’DEN FAZLA ABD UÇAĞI KULLANILDI Operasyonda 150’den fazla ABD uçağı kullanıldı. Bunlar arasında F-35, F/A-18, F-22 savaş uçakları, B-1 bombardıman uçakları, E-2 Hawkeye’lar ve insansız hava araçları bulunuyordu. ULUSLARARASI TEPKİ CILIZ KALDI, RUSYA’DAN ENDİŞELİ AÇIKLAMA ABD’nin Venezuela’da gerçekleştirdiği operasyona tepkiler karışık oldu. ABD Başkanı Donald Trump ile müttefik olan ve sağ hükümetlerin yönetimindeki ülkelerden gelen tepkiler son derece olumlu olurken, ABD ile müttefik olmayan ülkelerden gelen açıklamalar ise nispeten cılız kaldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin “silahlı saldırı eyleminden” derin endişe duyduğunu açıkladı. Rusya, Maduro ve eşinin durumuna ilişkin de ABD’den açıklama istedi. İran da, ABD’nin saldırısını şiddetle kınayarak, bunu ülkenin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün “açık bir ihlali” olarak nitelendirdi. Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, Venezuela sınırına asker konuşlandırıldığını belirterek, BM’yi “derhal toplanmaya” çağırdı. Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da, ABD’nin “hegemonik” olarak nitelendirilen eylemlerinin barışı ve güvenliği tehdit ettiği belirtildi. Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric, ülkesinin “ABD’nin askeri eylemlerine ilişkin endişesini ve kınamasını” paylaştı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise Maduro’nun “Venezuela halkının gücünü elinden alarak ve (halkı) özgürlüklerinden mahrum bırakarak” halkın kendi kaderini tayin hakkını zedelediğini belirtti. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da, ABD’nin, Başkan Trump önderliğinde “özgür dünyanın lideri olarak hareket ettiğini” ileri sürdü ve Maduro’nun devrilmesini takdirle karşıladıklarını kaydetti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise “Tüm tarafları itidale davet ediyoruz” vurgusunu yaptı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Venezuella’ya yönelik her türlü adımın uluslararası hukuka ve BM Şartı’na uygun olması gerektiğini vurgulayarak, AB’nin ülkede barışçıl ve demokratik bir geçişten yana olduğunu belirtti.. 18 TRİLYON DOLARLIK PETROLÜN ANAHTAR TEKNOLOJİSİ ABD’DE Venezuela, jeolojik olarak dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip ülkelerden biri. Yapılan ölçümlere göre rezerv büyüklüğü 300 milyar varilin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Yani varili 60 dolardan hesaplanırsa 18 trilyon dolarlık bir petrol rezervine sahip bir ülke. Venezuela’nın petrolünün çıkartılması, ağır yapısı nedeniyle özel işleme yöntemleri gerektiriyor ve yüksek yatırım ve teknolojiye ihtiyaç duyuyor. Ülke petrol ihracatına dayanarak ekonomisini şekillendirirken, PDVSA adıyla bilinen devlet petrol şirketi sektörü kontrol ediyor. Venezuela küresel enerji piyasalarında stratejik bir önemde olmasına rağmen üretim kapasitesi siyasi, ekonomik ve altyapı sorunları nedeniyle potansiyelin altında kaldı. 2024 yılında petrol ihracatından yaklaşık 17.5 milyar dolar gelir elde eden Venezuela’da 2024-2025 döneminde petrol sektörü, ABD tarafından uygulanan yaptırımlar, tankerlere el koyma ve yeni kısıtlamalar nedeniyle baskı altında varlığını sürdürmeye çalıştı. ÇİN KONTROLÜNDE Venezuela’nın muazzam petrol yatakları halihazırda Çin, Rusya ve İran’ın kontrolünde. Yaptırımlar nedeniyle şeffaf olmayan kanallardan satışı gerçekleştiriliyor ve Maduro petrolden elde ettiği paralarla iktidarını ayakta tutmaya çalışıyor. ABD açısından sorun Venezuela petrolünün kendi denetimi dışında kullanılması. ABD, Maduro yönetimine yaptığı bu müdahale ile Çin finansmanını, petrolün çıkarılmasındaki Rus teknik ortaklığını ve İran’ın lojistik desteğini Venezuela’dan uzaklaştırmayı amaçlıyor. ABD aynı zamanda ağır petrol teknolojisinde de çok üstün bir konumda olduğu için Venezuela petrolünü daha az maliyetle çıkartabilecek kapasiteye sahip. ABD şirketleri, özellikle Orinoco Kuşağı’ndaki ekstra ağır petrolün çıkarılmasında kritik olan buhar enjeksiyonu, upgrading ve seyreltme (diluent blending) teknolojilerinde küresel lider konumda. Bu teknolojilerin Venezuela’da devreye girmesi, üretimi kısa sürede artırabilir; ancak aynı zamanda petrol üretiminin teknolojiye bağımlı hâle gelmesi, ABD’ye sahada kalıcı bir jeopolitik kaldıraç sağlayacaktır. DEMOKRATLARDAN SERT ELEŞTİRİLER ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Venezuela'ya yönelik askeri operasyonu ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun alıkonulması Demokratların eleştirilerine yol açtı. ABD'li Demokratlar Venezuela'ya yönelik askeri operasyonu eleştirerek, Trump yönetimine tepki gösterdi. Senato Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer, konuya ilişkin yaptığı basın açıklamasında, ABD Kongresinin onayı olmadan yapılan bir askeri harekat başlatmanın "düşüncesizlik" olduğunu söyledi. Schumer, Trump yönetiminin ileriki planları hakkında Kongreyi derhal bilgilendirmesi gerektiğini, bu durumun ülkeyi savaşa sürükleyebileceğini savundu. 'YASA DIŞI ASKERİ OPERASYON' Vermont bağımsız Senatörü Bernie Sanders, Kongre'yi "yasa dışı askeri operasyonu sona erdirmek ve anayasal sorumluluklarını yeniden ortaya koymak" amacıyla harekete geçmeye çağırarak, "ABD Başkanı bu ülkeyi tek taraflı olarak savaşa sokma hakkına sahip değildir. Venezuela'ya yönelik saldırılar, ABD'yi ve dünyayı "daha güvensiz hale getirecek." ifadelerini kullandı. 'HİÇBİR GEREKÇE BULUNMUYOR' Demokrat Senatör Ruben Gallego, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Venezuela ile savaş halinde olunması için hiçbir gerekçe bulunmadığını kaydederek, "Bir yıldan kısa sürede dünyanın polisi konumundan dünyanın zorbası konumuna gelmiş olmamız utanç verici." ifadesine yer verdi. 'SALDIRILAR UYUŞTURUCUYLA İLGİLİ DEĞİL' Temsilciler Meclisi Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın yasa dışı uyuşturucu ticaretini başlıca neden olarak göstermesine rağmen, saldırıların uyuşturucuyla ilgili olmadığını vurguladı. ANAYASA'YI İHLAL SUÇLAMASI Senatör Andy Kim, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Başkan Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth başta olmak üzere üst düzey yetkilileri eleştirdi. Trump'ın güç kullanmak için Kongre'den yetki almaktan kaçındığını savunan Kim, şöyle devam etti: Trump, silahlı çatışmaların onaylanması için Anayasa'da öngörülen süreci bilerek reddetti çünkü ABD halkının büyük çoğunluğunun başka bir savaşa girmeyi reddettiğini biliyor. Temsilciler Meclisi Üyesi Rashida Tlaib ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın Venezuela'ya yönelik saldırılarının ve Maduro'nun alıkonulmasının "uluslararası hukuk ve ABD Anayasası'nın ağır ihlalleri" olduğunu kaydetti. PİYASALARA SINIRLI ETKİSİ OLDU ABD’nin Venezuela’ya müdahalesi piyasalarda sınırlı bir etkiye neden oldu. Müdahale hem yıl başı sonrasında sakin bir ortamda hem de Cuma günü Amerikan piyasaları işlemleri kapandıktan sonra gerçekleşti. Maduro’nun yakalanıp yurtdışına çıkarıldığının açıklanması da tansiyonu düşük seviyeye indirdi. Müdahale petrol piyasalarında jeopolitik risk primi oluşturdu ve Brent petrol fiyatlarında küçük bir yükselişe neden oldu. Brent petrol varil başına 60.75 dolar, ABD ham petrolü ise 57.32 dolar seviyesinde kapandı. Arz endişeleri risk olarak fiyatlara yansırken Venezuela petrol üretiminin düşük olması ve küresel arz fazlası nedeniyle etkinin sınırlı kaldığı değerlendiriliyor.